Mapa lęku
Średni poziom lęku w skali GAD-7 w różnych częściach Ukrainy: według badania naukowego z 2024 roku i anonimowych odpowiedzi osób, które wypełniają test na mentalka.app.
Trzy strefy badania
Badacze podzielili obwody według odległości od frontu. Im bliżej, tym wyższy lęk.
Ukraińcy za granicą
Odpowiedzi osób, które wypełniają test poza Ukrainą. Kraj pojawia się tutaj, gdy zbierze się z niego 30 odpowiedzi.
Żaden kraj nie ma jeszcze 30 odpowiedzi. Jeśli mieszkasz za granicą, wypełnij test i wybierz swój kraj.
Nie potrzebujesz do tego wykształcenia psychologicznego. Oto co naprawdę pomaga, gdy bliskiej osobie jest niespokojnie.
Słuchaj zamiast naprawiać
Pozwól tej osobie się wygadać i nie spiesz się z radami. Często wystarczy powiedzieć: „Jestem tu, opowiedz, co się dzieje”.
Nie bagatelizuj
Zdania typu „uspokój się”, „nie nakręcaj się” czy „inni mają gorzej” nie pomagają. Lęku nie da się wyłączyć siłą woli, a takie słowa tylko sprawiają, że ktoś milknie. Lepiej powiedz: „Widzę, że jest ci teraz ciężko”.
Zachowaj spokój
Mów powoli i równo. Jeśli lęk kogoś zalewa, zaproponuj wspólne oddychanie: wdech na 4, wydech na 6. Długi wydech uspokaja ciało.
Zapytaj, jak pomóc
„Co by ci teraz pomogło?” działa lepiej niż zgadywanie. Jednym potrzebna jest cisza, innym spacer, a jeszcze innym proste zajęcie dla rąk.
Wspieraj, ale nie rób wszystkiego za kogoś
Możecie razem pójść do lekarza czy do sklepu. Ale jeśli ciągle zwalniasz kogoś ze wszystkiego, co go przeraża, strach tylko rośnie. Zauważaj i chwal małe kroki.
Zadbaj też o siebie
Wspieranie innych zabiera siły. Nie musisz być jedynym oparciem: dobrze, gdy obok jest jeszcze ktoś bliski albo specjalista.
Kiedy potrzebny jest specjalista
Jeśli lęk trwa dłużej niż 2 tygodnie i przeszkadza w spaniu, pracy czy wychodzeniu z domu, zaproponuj rozmowę z psychologiem lub lekarzem. Jeśli ta osoba mówi, że nie chce żyć, nie zostawiaj jej samej i zadzwoń na linię wsparcia lub pod 112.
Skąd pochodzą te dane
Badanie MAP-U Uniwersytetu w Zurychu i Sumskiego Uniwersytetu Państwowego. Osoby losowano z rejestrów państwowych w 10 obwodach i proszono o wypełnienie tej samej skali GAD-7 co na naszej stronie. Terytoria okupowane nie zostały objęte badaniem. Kijów jest zakreskowany, ponieważ artykuł wymienia tylko obwód kijowski.
Wynik strefy to tutaj średnia z 8 grup: 4 grupy wiekowe osobno dla kobiet i mężczyzn (suplement, tabela S2). Odsetek osób z lękiem autorzy oszacowali z poprawką na dokładność skali (tabela S3), dlatego jest niższy niż zwykły odsetek osób z wynikiem 10+.
Mental health burden of persons living in Ukraine and Ukrainians displaced to Switzerland: the MAP studies. BMJ Global Health, 2025. Przeczytaj artykuł →
Odpowiedzi na stronie
To anonimowe odpowiedzi osób, które wypełniły test GAD-7 na mentalka.app i wybrały obwód lub kraj. Od każdej osoby liczymy tylko ostatnią odpowiedź. Test wypełniają osoby, które same tego chcą, więc te liczby nie są reprezentatywne: pokazują samopoczucie naszych odwiedzających, a nie całej populacji. Dane aktualizują się co godzinę.